Minister Klimatu i Środowiska

Zakres kompetencji

Minister Klimatu, będąc członkiem Rady Ministrów, uczestniczy w prowadzeniu polityki wewnętrznej i zagranicznej RP niezastrzeżonej dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego, w szczególności przez:

• zapewnienie wykonywania ustaw,
• wydawanie rozporządzeń i zarządzeń,
• koordynowanie i kontrolę prac organów administracji rządowej,
• inicjowanie i opracowywanie, w zakresie działu którym kieruje, polityki Rządu oraz przedkładanie w tym zakresie inicjatyw i
• odpowiednich projektów aktów normatywnych na posiedzenia Rady Ministrów,
• realizację polityki ustalonej przez Radę Ministrów.

Zakres działania

Szczegółowy zakres działania Ministra Klimatu, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Radzie Ministrów, określony został w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu (Dz. U. poz. 495). Zgodnie z regulacją omawianego rozporządzenia, Minister Klimatu kieruje działami administracji rządowej – energia i klimat.

Dział energia [art. 7a ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej], obejmuje sprawy energii, surowców energetycznych i paliw. Do ministra właściwego do spraw energii należą w szczególności sprawy:

• polityki energetycznej państwa oraz udziału w kształtowaniu polityki energetycznej Unii Europejskiej;
• rynków energii, surowców energetycznych i paliw, rozwoju i wykorzystania energii jądrowej na potrzeby społeczno-gospodarcze;
• bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym bezpieczeństwa dostaw energii, surowców energetycznych i paliw;
• infrastruktury energetycznej, w tym funkcjonowania systemów energetycznych, z uwzględnieniem zasad racjonalnej gospodarki i potrzeb bezpieczeństwa energetycznego kraju;
• inicjowania, koordynowania i nadzorowania współpracy międzynarodowej w dziedzinie energii, surowców energetycznych i paliw oraz udział w pracach organów Unii Europejskiej.

Ministrowi Klimatu podlega Agencja Rezerw Materiałowych (jako ministrowi właściwemu do spraw energii – art. 7a ust. 3).

Dział klimat [art. 13a ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej], obejmuje sprawy klimatu i zrównoważonego rozwoju, w szczególności w zakresie:  

• udziałów w kształtowaniu polityki klimatycznej, w tym w ramach Unii Europejskiej, w szczególności w negocjacjach dotyczących polityki międzynarodowej w zakresie klimatu i zrównoważonego rozwoju;
• wdrażania polityki klimatycznej Unii Europejskiej, w tym w zakresie zarządzania środkami na cele transformacji ekologicznej i klimatycznej, w szczególności zarządzania aukcjami uprawnień do emisji gazów cieplarnianych oraz zagospodarowania uzyskanych w ich wyniku środków, z uwzględnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym bezpieczeństwa dostaw energii, surowców energetycznych i paliw;
• ochrony i kształtowania środowiska oraz racjonalnego wykorzystywania jego zasobów, z zastrzeżeniem zadań Ministra Środowiska;
• ekologicznych warunków życia wynikających z ochrony powietrza, ochrony powierzchni ziemi, ochrony przed hałasem i ochrony przed polami elektromagnetycznymi;
• kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska i badania stanu środowiska;
• systemu zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych;
• gospodarki odpadami, w tym jako element gospodarki o obiegu zamkniętym;
• wspierania, w tym promocji, ekologicznych innowacji i technologii, z uwzględnieniem celów transformacji klimatycznej i energetycznej;
• zarządzania i koordynacji programami w zakresie upowszechniania, rozwoju i promocji wykorzystywania technologii niskoemisyjnych i zeroemisyjnych, w tym w szczególności w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz transportu;
• społeczno-ekonomicznych aspektów transformacji ekologicznej i klimatycznej;
• efektywności energetycznej;
• rozwoju i wykorzystania odnawialnych źródeł energii;
• edukacji ekologicznej i promocji ekologicznych warunków życia – w zakresie zadań należących do działu.

Minister Klimatu sprawuje nadzór nad Prezesem Państwowej Agencji Atomistyki i Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym, Instytutem Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, a także nad działalnością Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej(jako minister właściwy do spraw klimatu – art. 13a ust. 2).

W ramach wykonywanego zakresu działania Minister Klimatu:

• ustala, w drodze obwieszczenia, wykaz podległych mu jednostek organizacyjnych lub przez niego nadzorowanych,
• kieruje, nadzoruje i kontroluje działalność podporządkowanych mu organów, urzędów i jednostek, w szczególności w tym zakresie:
  

  • tworzy i likwiduje jednostki organizacyjne,
  • powołuje i odwołuje kierowników jednostek organizacyjnych,
  • kontroluje:
    • podległe mu lub przez niego nadzorowane organy lub jednostki organizacyjne,
    • jednostki podległe organom, o których mowa w pkt 1 lub przez nie nadzorowane,
    • podmioty, które otrzymały środki budżetowe z części budżetu państwa, której jest dysponentem.

Ustawa o Radzie Ministrów (art. 33 ust. 1d, art. 34 ust. 1), ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (art. 6 ust. 3) (Dz. U. poz. 1092).

Minister Klimatu będąc dysponentem części 47 i 51 budżetu państwa sprawuje nadzór i kontrolę:

• nad całością gospodarki finansowej podległych mu jednostek organizacyjnych oraz przestrzegania przez te jednostki realizacji procedury kontroli oraz zasady wstępnej oceny celowości poniesionych wydatków,
• wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa,
• realizacji zadań finansowanych z budżetu państwa.

Zasady funkcjonowania i tryb działania

Szczegółowy zakres funkcjonowania i tryb działania Ministra Klimatu określają przepisy:

• ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1171, z późn. zm.),
• uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2016 r. poz. 1006, z późn. zm.).

Minister Klimatu jest również zobowiązany do przestrzegania zasad i trybu określonego w:

• ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019  r. poz. 869, z późn. zm.),
• ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843).

Swoje zadania Minister Klimatu wykonuje przy pomocy Sekretarzy i Podsekretarzy Stanu, [art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o Radzie Ministrów] oraz organów, urzędów i jednostek organizacyjnych, które mu podlegają lub są przez niego nadzorowane [art. 34 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej].

Szczegółowy zakres czynności Sekretarzy i Podsekretarza Stanu określa zarządzenie Ministra Klimatu z dnia 20 maja 2020 r. w sprawie podziału kompetencji w Kierownictwie Ministerstwa Klimatu (Dz. Urz. Min. Klim. poz. 25).

Obsługę Ministra zapewnia Ministerstwo Klimatu utworzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 października 1999 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Środowiska (Dz. U. poz. 1017), które zmieniło nazwę na Ministerstwo Klimatu na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia Ministerstwa Środowiska (Dz. U. poz. 2289) i zostało przekształcone na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie przekształcenia Ministerstwa Klimatu (Dz. U. poz. 499).