Status prawny
Minister Klimatu, będąc członkiem Rady Ministrów, uczestniczy w prowadzeniu polityki wewnętrznej i zagranicznej RP niezastrzeżonej dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego, w szczególności przez:
- zapewnienie wykonywania ustaw,
- wydawanie rozporządzeń i zarządzeń,
- koordynowanie i kontrolę prac organów administracji rządowej,
- inicjowanie i opracowywanie, w zakresie działu którym kieruje, polityki Rządu oraz przedkładanie w tym zakresie inicjatyw i odpowiednich projektów aktów normatywnych na posiedzenia Rady Ministrów,
- realizację polityki ustalonej przez Radę Ministrów.
Konstytucja RP (art. 146, art. 147)
Ustawa o Radzie Ministrów (art. 7 ust. 2 - 4)
Ustawa o działach administracji rządowej (art. 34)
Zakres działania
Szczegółowy zakres działania Ministra Klimatu, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Radzie Ministrów, określony został w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu (Dz. U. poz. 2266). Zgodnie z regulacją omawianego rozporządzenia, Minister Klimatu kieruje działem administracji rządowej środowisko.
Dział środowisko [art. 28 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej], obejmuje sprawy:
- ochrony i kształtowania środowiska oraz racjonalnego wykorzystywania jego zasobów,
- ochrony przyrody, w tym w parkach narodowych i krajobrazowych, rezerwatach przyrody, oraz ochrony gatunków roślin i zwierząt, prawem chronionych lasów, zwierzyny i innych tworów przyrody,
- geologii,
- gospodarki zasobami naturalnymi,
- kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska i badania stanu środowiska,
- leśnictwa,
- ochrony lasów i gruntów leśnych,
- łowiectwa,
- organizmów genetycznie zmodyfikowanych, z wyjątkiem spraw związanych z wydawaniem zezwoleń na wprowadzenie do obrotu żywności i środków farmaceutycznych oraz spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych przeznaczonych do użytku paszowego i pasz genetycznie zmodyfikowanych w zakresie niektórych zadań lub czynności określonych właściwymi przepisami.
Ministrowi Klimatu podlega Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (jako ministrowi właściwemu do spraw środowiska - art. 28 ust. 2).
Minister Klimatu sprawuje nadzór nad Prezesem Państwowej Agencji Atomistyki i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, a także nad działalnością narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (jako minister właściwy do spraw środowiska - art. 28 ust. 3).
W ramach wykonywanego zakresu działania Minister Klimatu:
- ustala, w drodze obwieszczenia, wykaz podległych mu jednostek organizacyjnych lub przez niego nadzorowanych,
- kieruje, nadzoruje i kontroluje działalność podporządkowanych mu organów, urzędów i jednostek, w szczególności w tym zakresie:
- tworzy i likwiduje jednostki organizacyjne,
- powołuje i odwołuje kierowników jednostek organizacyjnych,
- kontroluje:
- podległe mu lub przez niego nadzorowane organy lub jednostki organizacyjne,
- jednostki podległe organom, o których mowa w pkt 1 lub przez nie nadzorowane,
- podmioty, które otrzymały środki budżetowe z części budżetu państwa, której jest dysponentem.
Ustawa o Radzie Ministrów (art. 33 ust. 1d, art. 34 ust. 1), ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (art. 6 ust. 3) (Dz. U. poz. 1092).
Minister Klimatu będąc dysponentem części 41 budżetu państwa sprawuje nadzór i kontrolę:
- nad całością gospodarki finansowej podległych mu jednostek organizacyjnych oraz przestrzegania przez te jednostki realizacji procedury kontroli oraz zasady wstępnej oceny celowości poniesionych wydatków,
- wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa,
- realizacji zadań finansowanych z budżetu państwa.
Ustawa o finansach publicznych (art. 175 ust. 2).
Zasady funkcjonowania i tryb działania
Szczegółowy zakres funkcjonowania i tryb działania Ministra Klimatu określają przepisy:
- ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1171),
- uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2016 r. poz. 1006, z późn. zm.).
Minister Klimatu jest również zobowiązany do przestrzegania zasad i trybu określonego w:
- ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869),
- ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843).
Swoje zadania Minister Klimatu wykonuje przy pomocy Sekretarzy i Podsekretarzy Stanu, Gabinetu Politycznego Ministra [art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o Radzie Ministrów] oraz organów, urzędów i jednostek organizacyjnych, które mu podlegają lub są przez niego nadzorowane [art. 34 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej].
Szczegółowy zakres czynności Sekretarzy i Podsekretarza Stanu określa zarządzenie Ministra Klimatu z dnia 22 listopada 2019 r. w sprawie podziału kompetencji w Kierownictwie Ministerstwa Klimatu.
Obsługę Ministra zapewnia Ministerstwo Klimatu utworzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia Ministerstwa Środowiska (Dz. U. poz. 2289).