Powrót do góry

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Rejestry GMO i GMM

Podstawowym aktem prawnym normującym sprawy organizmów genetycznie zmodyfikowanych w Polsce jest ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych

Organem administracji rządowej właściwym do spraw GMM i GMO w Polsce jest minister właściwy do spraw środowiska. Do zakresu działania ministra w zakresie GMM i GMO należy: 

  1. zamkniętego użycia mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych;
  2. zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych;
  3. zamierzonego uwalniania organizmów genetycznie zmodyfikowanych do środowiska;
  4. wprowadzania do obrotu produktów genetycznie zmodyfikowanych.

Minister właściwy do spraw środowiska wdraża ponadto postanowienia Protokołu Kartageńskiego o bezpieczeństwie biologicznym.

Mikroorganizm genetycznie zmodyfikowany (GMM)

Mikroorganizm, w którym materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych wskutek krzyżowania lub naturalnej rekombinacji, w szczególności przy zastosowaniu technik:

  1. rekombinacji kwasów nukleinowych obejmujących formowanie nowych kombinacji materiału genetycznego przez włączenie cząsteczek kwasu nukleinowego otrzymanego w dowolny sposób poza mikroorganizmem do wirusa, plazmidu bakterii lub wektora oraz ich przenoszenie do biorcy, w którym nie występują w warunkach naturalnych, ale w którym są zdolne do ciągłego powielania,
  2. bezpośredniego włączenia materiału genetycznego przygotowanego poza mikroorganizmem, w tym mikroiniekcji, makroiniekcji lub mikrokapsułkowania,
  3. łączenia komórek lub technik hybrydyzacji, w wyniku których drogą fuzji dwóch lub większej liczby komórek tworzy się żywe komórki o nowej kombinacji dziedzicznego materiału genetycznego.

Organizm genetycznie zmodyfikowany (GMO)

Organizm inny niż ludzki, w którym materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych wskutek krzyżowania lub naturalnej rekombinacji, w szczególności przy zastosowaniu technik:

  1. rekombinacji kwasów nukleinowych obejmujących formowanie nowych kombinacji materiału genetycznego przez włączenie cząsteczek kwasu nukleinowego otrzymanego w dowolny sposób poza organizmem do wirusa, plazmidu bakterii lub wektora oraz ich przenoszenie do biorcy, w którym nie występują w warunkach naturalnych, ale w którym są zdolne do ciągłego powielania,
  2. bezpośredniego włączenia materiału dziedzicznego przygotowanego poza organizmem, w tym mikroiniekcji, makroiniekcji lub mikrokapsułkowania,
  3. łączenia komórek, w tym fuzji protoplastów, lub technik hybrydyzacji, w wyniku których drogą fuzji dwóch lub większej liczby komórek tworzy się żywe komórki o nowej kombinacji dziedzicznego materiału genetycznego.

Zakład inżynierii genetycznej

Pomieszczenia, budynki, laboratoria lub ich zespoły, przystosowane i przeznaczone do dokonywania zamkniętego użycia GMM lub zamkniętego użycia GMO.

Zamknięte użycie GMM

Poddawanie mikroorganizmów modyfikacji genetycznej lub prowadzenie hodowli komórkowej GMM, ich magazynowanie, transport w obrębie zakładu inżynierii genetycznej, niszczenie, usuwanie lub wykorzystywanie w jakikolwiek inny sposób, podczas których są stosowane zabezpieczenia w celu skutecznego ograniczenia kontaktu GMM z ludźmi lub środowiskiem oraz zapewnienia wysokiego poziomu ich ochrony.

Zamknięte użycie GMO

Poddawanie organizmów modyfikacji genetycznej lub hodowanie kultur GMO, ich magazynowanie, transport w obrębie zakładu inżynierii genetycznej, niszczenie, usuwanie lub wykorzystywanie w jakikolwiek inny sposób, podczas których są stosowane zabezpieczenia w celu skutecznego ograniczenia kontaktu GMO z ludźmi lub środowiskiem oraz zapewnienia wysokiego poziomu ich ochrony.

Zamierzone uwolnienie GMO do środowiska

Każde planowane wprowadzenie do środowiska GMO bez zabezpieczeń mających na celu ograniczenie kontaktu GMO z ludźmi lub środowiskiem oraz zapewniających wysoki poziom ich ochrony.

Żywy zmodyfikowany organizm (LMO)

Każdy żywy organizm, który ma nową kombinację materiału genetycznego, otrzymaną dzięki wykorzystaniu nowoczesnej biotechnologii. Mając na uwadze zakres a także znaczenie tej problematyki, opracowano i przyjęto w styczniu 2000 roku Protokół Kartageński o bezpieczeństwie biologicznym, który dla Polski wszedł w życie w dniu 9 marca 2004 r. Celem Protokołu jest uregulowanie transgranicznego przemieszczania żywych zmodyfikowanych organizmów mogących mieć potencjalnie negatywny wpływ na ochronę i zrównoważone użytkowanie różnorodności biologicznej.

Informacje na temat GMM i GMO, obowiązujących krajowych i wspólnotowych aktów prawnych, wniosków i decyzji wydanych przez Ministra Środowiska

Zgodnie z art. 34, 40, 50, 56 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. 76, poz. 811, Minister Środowiska ma obowiązek prowadzić publiczne rejestry GMO: zamkniętego użycia GMO, zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska, produktów GMO oraz wywozu za granicę i tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów GMO.

Rejestr Zamkniętego Użycia GMO, który zawiera wnioski o wydanie zgody na zamknięte użycie GMO wraz z dokumentacją, powiadomienia o ponownym zamkniętym użyciu GMO, zgody na zamknięte użycie GMO wraz z uzasadnieniami oraz informacje o cofnięciu i zmianie tej zgody, opinie Komisji, informacje o awariach.

Rejestr Zamierzonego Uwalniania GMO do Środowiska, który, zawiera wnioski o wydanie zgody na zamierzone uwolnienie GMO do środowiska wraz z dokumentacją, zgody na zamierzone uwolnienie GMO do środowiska wraz z uzasadnieniami oraz informacje o cofnięciu i zmianie tej zgody, opinie Komisji, sprawozdania z przeprowadzonych działań.

Rejestr Produktów GMO, który zawiera: wnioski o wydanie zezwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu GMO wraz z dokumentacją, zezwolenia na wprowadzenie do obrotu produktu GMO wraz z uzasadnieniami oraz informacje o cofnięciu lub zmianach tych zezwoleń, decyzje w sprawie zakazu lub ograniczenia obrotu handlowego produktem GMO wraz z uzasadnieniem, opinie Komisji, informacje o zagrożeniach dla zdrowia ludzi lub dla środowiska i podjętych działaniach interwencyjnych jeśli okażą się konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i środowiska. Od 2004 roku zgody na wprowadzenie produktu GMO do obrotu wydaje Komisja Europejska, dlatego nie prowadzone są krajowe rejestry wprowadzenia do obrotu GMO.

Rejestr Wywozu za Granicę i Tranzytu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów GMO, który zawiera wnioski o wydanie zezwoleń na wywóz za granicę produktów GMO z dokumentacją, wnioski o wydanie zezwoleń na tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów GMO z dokumentacją, zezwolenia na wywóz za granicę wraz z uzasadnieniami, zezwolenia na tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów GMO wraz z uzasadnieniami, opinie Komisji.

Rejestry są bezpłatne i publicznie dostępne na stronie www Ministerstwa Środowiska. Rejestry dotyczące GMO i GMM zostały przygotowane i są prowadzone przez Zespół ds. GMO w Departamencie Ochrony Przyrody MŚ.

informację wytworzył: Joanna Rybak
informację opublikował: Ryszard Walaszczyk
liczba wyświetleń: 2767
data wytworzenia: 2015-02-09 12:13
data publikacji: 2016-02-10 09:00
data ostatniej modyfikacji: 2017-10-25 13:06
Rejestr zmian
Data Autor Opis Zmiana
1 2016-02-10 09:00 Ryszard Walaszczyk Dodanie zobacz zakres zmian
2 2016-02-17 12:13 Ryszard Walaszczyk Aktualizacja zobacz zakres zmian